تعريف رعايت الرعاية صون بالعناية . رعايت ، حفظ نفس از مخالفت با عنايت خداست . رعايت آن است كه قواى نفسانى را از مخالفت كردن با امر خداوند و نظر داشتن به غير او حفظ كنيم و اين امر بدان‌گونه است كه حتى در دل نيز از مخالفت با امر خدا انصراف داشته باشيم و قبح گناه ملكه نفس شده باشد . انسان اگر نتواند نفس را تأديب كند و بر مسير درست هدايت كند هرگز نمىتواند حق را آن‌طور كه شايسته است ، رعايت بنمايد . چنان‌كه در حديث آمده است : يستقيم ايمان عبد حتى يستقيم قلبه و لا يستقيم قلبه حتى يستقيم لسانه . « 1 » ايمان بنده به استقامت و درستى نمىرسد ، مگر آن‌كه نفسش بر استقامت و درستى واقع گردد و نفس چنين نمىشود مگر آن‌كه زبان انسان بر استقامت و درستى قرار گيرد . وقتى ايمان كه كليد تمامى خيرات و بركات الهى است بدون اصلاح نفس به صلاح نمىرسد پس تكليف ساير موارد روشن است . بنابراين نفوذ شيطان بر جان انسان و سد راه شدن او نيز از مجراى نفس تاديب نشده است و يكى از مهم‌ترين وسايل نفوق او قواى سامان نيافته نفس است . ( غضب ، شهوت و وهم ) مولوى اين مطلب را كه انسان خردمند بايد قوايش را رام نموده و بر آنها خردمندانه مسلط شود را در مثنوى خود به زيبايى بيان مىفرمايد ؛ زانك لقمان گرچه بنده‌زاده بود * خواجه بود و از هوا آزاده بود گفت شاهى شيخ را اندر سخن * چيزى از بخشش ز من درخواست كن گفت اى شه شرم نايد مر تو را * كه چنين گويى مرا زين برترا من دو بنده دارم و ايشان حقير * و آن دو بر تو حاكمان‌اند و امير گفت شه آن دو كه اند آن زلّت است * گفت آن يك خشم و ديگر شهوت است « 2 » بنابراين كسانى مىتوانند اهل رعايت باشند كه اين نفس را به خدا بسپارند و آن

--> ( 1 ) . بحار الانوار ، ج 68 ، ص 292 . ( 2 ) . مثنوى معنوى ، دفتر دوم ، بيت 1464 و 1468 .